Πίστη και Λογική...Μπορούν να συνυπάρξουν;

Ένας φίλος με κατηγόρησε πριν λίγο καιρό πως δεν λέω την αλήθεια κι ότι αναπαράγω τις απόψεις που συλλέγω δεξιά κι αριστερά, καθαρά λόγω συναισθηματικής ανεπάρκειας.
Αποφάσισα λοιπόν να του κάνω τη χάρη και να πω τη μια και μόνη αλήθεια μου, απαλλαγμένη από συναισθηματισμούς και προβολές ελπίδας.

Η επιστήμη της κοινωνιολογίας, την οποία είχα την τύχη να αγαπήσω από μικρός και τελικά να την σπουδάσω, είναι παραγνωρισμένη στην Ελλάδα.
Τους λόγους δεν τους εξετάζω, αλλά με ενδιαφέρει το αποτέλεσμα.

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν ξέρουν καν τι είναι ένας κοινωνιολόγος.

Πριν συνεχίσω πρέπει να τονίσω ότι κοινωνιολόγος δεν είναι αυτός που τελειώνει το Πάντειο. Κοινωνιολόγος γίνεται αυτός
που συνεχίζει την ακαδημαϊκή του πορεία μετά τις σπουδές του και που συνεχώς διαβάζει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ βιβλία.

Κοινωνιολόγος είναι ο άνθρωπος που σπουδάζει την κοινωνία από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Κοινωνιολόγος είναι ο πανεπιστήμονας των κοινωνικών επιστημών.

Στην Ελλάδα ένας κοινωνιολόγος μπορεί να είναι κάλλιστα ο ανειδίκευτος εργάτης-άνεργος της διπλανής πόρτας.

Πως θα καταλάβετε ότι κάποιος είναι κοινωνιολόγος;

Δεν θα το καταλάβετε αν δεν σας το πει.
Δεν θα το καταλάβετε γιατί η επιστημονική γνώση που παράγει η κοινωνιολογία διαχέεται σχεδόν αυτόματα στη συλλογική κοινωνική συνείδηση και γίνεται κοινό κτήμα της ανθρωπότητας.
Χωρίς τους κοινωνιολόγους αυτή η γνώση δεν θα υπήρχε.
Δεν θα καταλάβετε τον κοινωνιολόγο ανάμεσά σας γιατί πολλά από αυτά που θα σας πει τα ξέρετε ή νομίζετε ότι τα παρθενογεννήσατε στο εκπληκτικό μυαλό σας και άρα το ίδιο έκανε κι αυτός, γιατί να είναι κοινωνιολόγος;
Με πολλά θα διαφωνήσετε για τους δικούς σας λόγους και με άλλα θα συμφωνήσετε, αλλά δεν έχει σημασία, γιατί στο τέλος δεν θα ακούσετε με προσοχή και σεβασμό έναν επιστήμονα που μιλάει για την επιστήμη του.

Η κοινωνία είναι ένα "σπίτι" που πρώτα το έχτισε ο άνθρωπος και μετά άρχισε να μαθαίνει πως χτίζουν.

Επιστήμη και Θρησκεία δεν σχετίζονται...

Θέλω να τονίσω ένα μικρό πρόβλημα λογικής που υπάρχει γύρω μας.

Είναι δεδομένο ότι η λογική δεν φτάνει φαινομενικά μέχρι τώρα για να κατανοήσουμε το σύμπαν, αλλά είναι το μοναδικό εργαλείο κατανόησης που έχουμε.

Η πίστη δεν μπορεί να συνυπάρχει με τη λογική.

Είναι ένα εξελικτικό εφόδιο για να μπορούν κάποιοι άνθρωποι να αντεπεξέλθουν στον πόνο και την αγωνία που δημιουργεί η αδυναμία μας να βρούμε νόημα στην ύπαρξη.

Ένας μαθηματικός όταν λύνει μια εξίσωση δεν θα προσθέσει την πίστη του.
Δεν θα προσθέσει λ.χ. 1+1+υπάρχει Θεός=2, ή 1+1+δεν υπάρχει Θεός=2.
Αλλά και να τα προσθέσει η ισότητα δεν αλλάζει.
Οι 2 προηγούμενες φράσεις χάνουν το νόημά τους όταν προστίθενται σε έναν λογικό συνειρμό.

Σαν επιστήμονας κοινωνιολόγος θέλω να σας πω ότι ούτε στη δικιά μου επιστήμη έχουν νόημα οι δυο προηγούμενες φράσεις.

Οι επιστήμες έχουν σαν εργαλείο τη λογική και μόνο. Όχι την πίστη.

Μην ξεχνάμε σε αυτό το σημείο πως και η φράση "δεν υπάρχει Θεός" δηλώνει κάθετη και αμετάκλητη θέση σε ένα πρόβλημα όχι λογικής, αλλά πίστης.

Τι κάνουν οι θρησκείες:

Οι θρησκείες ασχολούνται καθαρά με το πρόβλημα της πίστης, όχι με επιστημονικό τρόπο ασφαλώς, γιατί είπαμε πως επιστήμη και πίστη δε σχετίζονται.

Θα φέρω άλλο ένα παράδειγμα.
Το μήλο πέφτει στο κεφάλι του Νεύτωνα.
Αν ο Νεύτωνας σκεφτεί "Είναι θέλημα Θεού να πέφτει το μήλο" και αυτό τον καλύψει διανοητικά κι επιστημονικά τότε ποτέ δε θα ανακαλύψει το νόμο της βαρύτητας.
Ο Νεύτωνας όμως δε συσχετίζει ζητήματα πίστης με τη λογική κι έτσι δημιουργεί επιστήμη κι ανακαλύπτει τη βαρύτητα.

Έχει αποδειχτεί από έρευνες που έγιναν από Αμερικάνικο πανεπιστήμιο στη νευροογία και στις οποίες συμμετείχε κι ένας Έλληνας επιστήμονας ο Δρ. Δημήτρης Καπόγιαννης πως η ανάγκη για πίστη δεν είναι έμφυτη σε όλους τους ανθρώπους κι ότι η ηθική δεν σχετίζεται με την πίστη, αλλά είναι περισσότερο κοινωνικό απόκτημα για τον άνθρωπο. 

Επίσης έχει αποδειχτεί πως όπως τα ζώα έτσι κι ο άνθρωπος είναι προγραμματισμένος να προστατεύει το είδος του συνάπτοντας σχέσεις οικειότητας και συναισθήματα όπως στοργή, αγάπη κλπ.
Επίσης όπως τα ζώα, έτσι κι ο άνθρωπος έχει το ένστικτο αυτοσυντήρησης και της ιδιοκτησίας (το έχουν και κάποια ζώα).
Άρα στη μελέτη μας για τον άνθρωπο και την κοινωνία χρειάζεται να ενεργήσουμε διεπιστημονικά.

Τι δεν εξετάζουμε καθόλου; αν υπάρχει Θεός.
Γιατί; Γιατί είναι άσχετο με τη λογική μας.
Είναι όμως πραγματικά άσχετο με τη λογική μας;

Πάμε λίγο πίσω, στη συγκρότηση των πρώτων ομάδων ή κοινοτήτων.
Από αρχαιολογικά ευρήματα, αλλά και από πηγές μαθαίνουμε πως οι πρώτοι αρχηγοί είχαν την ιδιότητα του θρησκευτικού ηγέτη.
Μη σας κάνει εντύπωση αυτό.
Σκεφτείτε πως κάποιοι βασιλιάδες ήταν και αρχηγοί της εκκλησίας, σκεφτείτε επίσης την πολιτική και οικονομική παγκόσμια εξουσία του Πάπα (ο οποίος είναι ηγέτης του αυτόνομου κρατιδίου του Βατικανού).

Τι μας λέει αυτό για τη θρησκεία;

Η θρησκεία λειτουργούσε πάντα με φανερό ή άδηλο τρόπο ως ρυθμιστής της κοινωνίας.

Η πίστη που συνδέεται με οποιαδήποτε θρησκεία χρησιμοποιείται ως όργανο εκλογίκευσης της μη λογικής υπόθεσης της ύπαρξης ενός ή παραπάνω Θεών με σκοπό τη διαιώνιση της της ηγετικής θέσης της θρησκείας στη διοίκηση του κόσμου.

Το να χρησιμοποιεί κανείς πορίσματα που εμπεριέχουν θρησκευτικές τοποθετήσεις για να ερμηνεύσει τον κόσμο αποδυναμώνει τη λογικότητα των επιχειρημάτων του γιατί σπάει τον κανόνα.

Πχ 1+1+υπάρχει Θεός=3.
Άρα σε κάποιες δεδομένες περιπτώσεις 1+1=3 (αν προσθέσουμε τον Θεό).
Και γιατί όχι 4 ή 5;
Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις μπορεί και 4 και 5.
Που πήγε η λογική;
Πόσα σου δάνεισα εχθές; 5 ευρώ.
Σήμερα; Άλλα 5 ευρώ.
Πόσα μου χρωστάς; 10;
όχι απαραίτητα, αν προσθέσουμε τον Θεό.

Αυτό το πρόβλημα τίθεται με παραλλαγές στην κβαντική φυσική, σε σχέση με τη συμπεριφορά και την κίνηση των ηλεκτρονίων (αλλά αυτή είναι άλλη υπόθεση).

Δεν είμαι μαρξιστής γιατί ο Μαρξ απέτυχε και έσφαλε σε πολλά σημεία.
Να ξέρετε πως οι φιλόσοφοι θεωρούν την κοινωνιολογία πρακτική φιλοσοφία κατώτερου επιπέδου και δεν έχουν άδικο για κάθε περίπτωση που κοινωνιολόγοι προσπάθησαν να προφητέψουν ή να προβλέψουν το μέλλον.
Ο Μαρξ πλάσαρε την ουτοπία του και την έκανε ευαγγέλιο για τους απανταχού πιστούς του.
Δεν είμαι μαρξιστής.
Ο μαρξισμός συνιστά πίστη κι εγώ προτιμώ τη λογική για να ερμηνεύω και την πίστη για να ελπίζω (δεν ελπίζω και πολύ - μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι).
Ο Μαρξ είπε όμως πολύ σωστά πως η θρησκεία είναι το όπιο του λαού.
Τον κάνει πειθήνιο κι ευτυχισμένο.

Αυτοί που επιτίθενται στη θρησκεία είναι αυτοί που βάζουν την πίστη στο παιχνίδι της λογικής.

Τα διδακτορικά στα πανεπιστήμια, όπου εκεί παράγεται η γνώση (κι όχι στη ζωή, που λέει ο παππούς μου) δεν αναφέρουν πουθενά τον Θεό και τον διάβολο.
Αυτό γίνεται επειδή η πίστη δε σχετίζεται με τη λογική.

Το άλλο πρόβλημα είναι ότι η πίστη δεν είναι μόνο θρησκευτική.
πχ "εγώ πιστεύω ότι ο Ηλιόπουλος γράφει μαλακίες".
"Κι εγώ πιστεύω πως είσαι μαλάκας" θα απαντήσει ο Ηλιόπουλος στον ανώνυμο που τον έβρισε.
Κανείς τους δεν ξέρει τον άλλο.
Και οι δυο πιστεύουν.
Αν ο πρώτος έγραφε "Ο Ηλιόπουλος σφάλει εκεί κι εκεί κι εκεί σύμφωνα με τον τάδε συγγραφέα στο τάδε βιβλίο" τότε η γνώση που προέρχεται από λογική από την επιστήμη αντικαθιστά την πίστη.
Κι αν ο Ηλιόπουλος θα εξακολουθούσε να απαντάει "ακόμα πιστεύω πως είσαι μαλάκας" τότε ποιος από τους δύο είναι ο μαλάκας; (Ρητορική ερώτηση, μην απαντήσετε.)

Δεν υπάρχει κανένας πολιτισμός που να γεννήθηκε χωρίς να υπάρχουν στάχτες πίσω του.

Η ανατροπή μπορεί να είναι μόνο βίαιη, μας διδάσκει η ιστορία.

Μία βίαιη ανατροπή γίνεται από ένα βίαιο νέο σύστημα που αντικαθιστά το προηγούμενο.

Άρα μην περιμένετε τον τέλειο κόσμο.
Εκτός αν πιστεύετε σε κάποια θρησκεία που υπόσχεται τον παράδεισο σε εσάς τους εκλεκτούς...

Να λοιπόν η αλήθεια φίλε Δημήτρη που με κατηγορείς.
Η δικιά μου αλήθεια, ασφαλώς, και δεν είμαι ούτε Χριστός ούτε Βούδας.

Τι δεν είναι ένας κοινωνιολόγος;

Μάντης, προφήτης, μελλοντολόγος.

Αποστόλης Ηλιόπουλος 
Κοινωνιολόγος κλπ κλπ
http://www.ramnousia.com