ΘΡΥΛΙΚΟΙ ΔΡΟΜΕΙΣ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ

Δευτέρα, 8 Αυγούστου 20160 σχόλια

Του Αντώνη Κουφού*
<<όπως το νερό είναι το πολυτιμότερο από τα στοιχεία, όπως ο χρυσός προβάλλει σαν το ακριβό ανάμεσα σε όλα τα αγαθά και όπως ο ήλιος φωτοβολεί περισσότερο από κάθε άστρο , έτσι και η Ολυμπία λάμπει σκιάζοντας κάθε άλλον αγώνα>>                                     Πίνδαρος 1η Ολυμπιακή ωδή
    Από το παραπάνω απόσπασμα του Πίνδαρου φαίνεται καθαρά πως οι Ολυμπιακοί ήταν οι σπουδαιότεροι αγώνες της αρχαιότητάς. Η τέλεση των αγωνισμάτων ήταν μια ιεροτελεστία και όχι απλό θέαμα καθώς η γυμναστική και η μουσική ήταν δώρα των θεών (Πλάτων Πολιτεία), σε αυτούς διαμορφώνεται το ύψιστο ιδανικό της ευγενούς άμιλλας που θα αποτελέσει την βάση της αγωγής των νέων και θα γίνει το κύριο κίνητρο για την μέγιστη ανάπτυξη του σώματος της ψυχής και του πνεύματός . Το αγωνιστικό στοιχείο καθόρισε σε μέγιστο βαθμό την ανάπτυξη του Ελληνικού πολιτισμού , πράγμα το οποίο φαίνεται από το άγαλμα του << Αγώνος>> στο Ιερό της Ολυμπίας, καθώς ο αγωνιζόμενος πρέπει να βιώνει τις ηθικές και πνευματικές αξίες για να οικοδομήσει τον αγώνα του και να κατακτήσει την νίκη του .

    Μια από τις σημαντικές διαφορές που υπάρχουν στους αγώνες της αρχαιότητας και στους σημερινούς είναι πως τότε δεν υπήρχε η έννοια της επίδοσης (ρεκόρ) καθώς δεν ενδιέφερε πόσο γρήγορα έτρεξε ή πόσο μακριά έριξε τον δίσκο ένας αθλητής γιατί εκείνο που μετρούσε ήταν η νίκη και ο κότινος. Παρόλα αυτά ασφαλή συμπεράσματα μπορούμε να βγάλουμε για το απίστευτα υψηλό επίπεδο φυσικής κατάστασης των αρχαίων Ελλήνων από τις πηγές που μας παραδίδουν απίστευτα αθλητικά-δρομικά κατορθώματα.  Ο Αγέας νίκησε στον Δόλιχο στην 113η  Ολυμπιάδα και φεύγει κατευθείαν να αναγγείλει την νίκη του στην πατρίδα του το Άργος  φτάνοντάς αργά το βράδυ , δηλαδή έτρεξε 110 χιλ. σε μία μέρα. Ο Φειδιππίδης  τρέχει σε λιγότερο από 5 μέρες τη διαδρομή Αθήνα-Σπάρτη –Αθήνα και λίγες μέρες μετά 2000 Σπαρτιάτες με πλήρη εξάρτηση πηγαίνουν σε 3 μέρες  στον Μαραθώνα. Ο Ευχίδας  τρέχει σε μία ημέρα την απόσταση Πλαταιές –Δελφοί- Πλαταιές  180 χιλ. και ξεψυχά παραδίδοντας το καθαρό πυρ. Το πόσο σημαντικό για την επιβίωση και την ανάπτυξη της πόλης ήταν η φυσική αγωγή φαίνεται από την απάντηση του Σόλωνα όταν ρωτήθηκε γιατί επιμένουν στην εκγύμναση των νέων , λέγοντας πως αναγκάζουν τους νέους να γυμνάζονται εντατικά όχι μόνο για να τα βραβεία των αγώνων, αφού ελάχιστοι θα τα καταφέρουν αλλά γιατί η ίδια η πόλη περιμένει μεγάλο όφελος από τις σωματικές τους ικανότητες. Χαρακτηριστικό το παράδειγμα Σπαρτιάτη Ολυμπιονίκη του Σταδίου που απορεί όταν τον αποθεώνουν λέγοντας << μα στην Σπάρτη υπάρχουν πιο γρήγοροι από μένα>>.
Δρομικά αγωνίσματα των Ολυμπιακών αγώνων
Στάδιο  (192,28 μέτρα )                                                                                                                 Δίαυλος (384,56 μέτρα)                                                                                                                Δόλιχος (έως  24 στάδια)                                                                                                             Οπλίτης δρόμος ( οι δρομείς έτρεχαν με πιθανή την απόσταση του Δίαυλου φέροντας κράνος , ασπίδα και κνημίδες, ο Παυσανίας αναφέρει ότι στο ναό του Διός φυλάγονταν 25 χάλκινες ασπίδες τις οποίες μοίραζαν στους οπλιτοδρόμους για την τέλεση των αγώνων.    )         

Δρομείς –θρύλοι των Ολυμπιακών αγώνων
    Ο κατάλογός των Ολυμπιονικών συγκροτήθηκε για πρώτη φορά γύρω στο 400π.Χ. από τον Ηλείο Ιππία , προφανώς με βάση τα αρχεία της Ολυμπίας και πιθανόν προφορικές παραδόσεις. Επίσης μεταγενέστεροι συγγραφείς μας δίνουν χρήσιμες πληροφορίες (Παυσανίας, Φιλόστρατος, Ιούλιός Αφρικανός)).  Σήμερα θεωρείται ως πρώτη Ολυμπιάδα αυτή του 776π.Χ.
Κόροιβος Ηλεία
    Ο πρώτος Ολυμπιονίκης στο στάδιο δρόμο (μοναδικό αγώνισμά στις πρώτες 13 Ολυμπιάδες) υπήρξε ο πρώτος καταγεγραμμένος ολυμπιονίκης και κατάγονταν από την Ηλεία. Ο τάφος του βρισκόταν στα σύνορα της Ήλιδας και πάνω του υπήρχε επιγραφή αναφερόμενη στη νίκη του αυτή.
Παντάλκης  Αθήνα
   Ο πρώτος από μια εκπληκτική σειρά δρομέων καθώς κέρδισε σε δύο διαδοχικές Ολυμπιάδες 21η και 22η  το Στάδιο δρόμο  και μάλιστα στην 22η νίκησε και στον Δίαυλο .
Χάρμις ή Χιόνις Λάκων
   Νικητής στην 28η Ολυμπιάδα (668π.Χ.) Στάδιο δρόμο και στις 29η ,30η και 31η κερδίζει Στάδιο και Δίαυλο  συνολικά 7 κότινοι!  Το όνομα του ήταν Χάρμις όμως μετά την πρώτη του νίκη του έδωσαν το όνομα Χιόνις, καθώς όταν έτρεχε δεν άφηνε ίχνος στο χιόνι , με το οποίο έμεινε γνωστός.
Φάνας Πελληνεύς  
  Στην 67η Ολυμπιάδα (512π.Χ)  η άσημη Πελλήνη, που δεν είχε πότε ως τότε αναδείξει Ολυμπιονίκη , εκπροσωπείτε από τον Φάνα που καταφέρνει το ακατόρθωτο να αναδειχθεί τριαστής δηλαδή νικητής στο Στάδιο , το Δίαυλο και τον Οπλίτη δρόμο
  Φρικίας και Ιπποκλέας  Πέλιννα
  Μια εκπληκτική ιστορία όπου ο πατέρας Φρικίας κερδίζει τον κότινο  στην 68η και 69η  Ολυμπιάδα (508 και 504 π.Χ.) στον Οπλίτη δρόμο και ο γιός του Ιπποκλέας αναδεικνύεται Ολυμπιονίκης δύο φορές στο Δίαυλο  δρόμο στην 72η και 73η  Ολυμπιάδα (492 και 488 π.Χ.)
Αστύλος Κρότωνας
   Από τους μεγαλύτερους δρομείς της ιστορίας ο Αστύλος μετά τις πρώτες του νίκες (Στάδιο ,Δίαυλο) το 488π.Χ.  συμμετείχε, πιθανόν για να τιμήσει τον τύραννο Ιέρωνα στην 74η Ολυμπιάδα   (484 π.Χ.) ως πολίτης από τις Συρακούσες , κάτι το οποίο οι Κροτωνιάτες δεν του συγχώρεσαν ποτέ εξορίζοντάς τον από την πόλη, καταστρέφοντας τον ανδριάντα του, έργο του γλύπτη Πυθαγόρα και καθηλώνοντας την εικόνα του από τον ναό της Ήρας. Επίσης, το σπίτι του μετατράπηκε σε φυλακή (η πατρική οικεία θεωρούνταν ιερή στην αρχαιότητα) και τέλος η οικογένειά του τον αποκλήρωσε. Ο Άστυλος συνολικά κέρδισε 7 κότινους επιτυχαίνοντας στην τελευταία του Ολυμπιάδα να αναδειχθεί τριαστής (Στάδιο , Δίαυλο , Οπλίτη δρόμο). Προφανώς πρόκειται για μία τεράστια μορφή δρομέα καθώς κατάφερε να κερδίσει σε τρεις συνεχόμενες Ολυμπιάδες τα σημερινά 200 και 400 μέτρα και μάλιστα την ίδια ημέρα πράγμα αδιανόητο για τα σημερινά δεδομένα! Ωστόσο οι αυστηροί νόμοι και η ηθική της εποχής τον ανάγκασαν να ζήσει μακριά από την πατρίδα του.    Λέγεται πως ήταν προπονητής του Εργοτέλη και του Κρίσων .

Εργοτέλης  Κνωσός
  Ο Εργοτέλης από την Κνωσό όντας ο καλύτερός Κρητικός δρομέας αντοχής αναγκάστηκε , πιθανόν για <<πολιτικούς>> λόγους να εγκατασταθεί στην Ιμέρα της Σικελίας και να μπει υπό την προστασία του Ιέρωνα. Κέρδισε δύο κότινους στην 77η(472 π.Χ.) και 79η(464 π.Χ.) Ολυμπιάδα στο αγώνισμα του Δόλιχου.
Κρίσων  Ιμέρα
 Ο Κρίσων από την Ιμέρα της Σικελίας , στέφθηκε ολυμπιονίκης 3 συνεχόμενες φορές στο Στάδιο δρόμο στην 83η (448 π.Χ.), 84η(444 π.Χ.), και 85η (440 π.Χ.) Ολυμπιάδα.
Σωτάδης Κρήτη
Τον άθλο του συμπατριώτη του Εργοτέλη και μάλιστα σε δύο συνεχόμενες Ολυμπιάδες 99η (384π.Χ.) και 100η (380π.Χ.) κατάφερε να πετύχει ο εκπληκτικός Σωτάδης στο Δόλιχο, αγωνιζόμενός μάλιστα στη δεύτερη νίκη του ως Εφέσιος.
Πυθαγόρας Μάγνης Μαίανδρος
 Ο Πυθαγόρας κέρδισε σε δύο συνεχόμενες Ολυμπιάδες 4 κότινους στο Στάδιο και στον Οπλίτη δρόμο στην 120η (300π.Χ.) και 121η (296π.Χ.) Ολυμπιάδα.
Φιλίνος Κως
 Ο Φιλίνος κέρδισε σε δύο συνεχόμενες Ολυμπιάδες 4 κότινους στο Στάδιο και στον Δίαυλο δρόμο στην 129η (264π.Χ.) και 130η (260π.Χ.) Ολυμπιάδα.
Λεωνίδας Ρόδος
<<……περιέργως η μέρα από το πρωί δεν ήταν τόσο ζεστή , όπως τα προηγούμενα χρόνια, παρόλα αυτά ένιωθε τους μυς του να καίνε . Το ήξερε, δεν ήταν από την υπερπροσπάθεια των προηγούμενων ωρών όταν ήταν και πάλι νικητής στο Στάδιο και στον Δίαυλό , το ήξερε, ήταν γιατί σε λίγο θα έκανε τον τελευταίο του αγώνα εδώ στην Ολυμπία , εδώ που το όνομα του έγινε μύθος, 11 κότινοι κάτι που κανένας δεν είχε καταφέρει , ούτε ο μεγάλος Αστύλος ούτε ο θρυλικός Χιόνις. Κοίταξε γύρω του βλέποντας τους υπόλοιπους αθλητές να ετοιμάζονται για τον Οπλίτη δρόμο . Κάποιοι τον κοιτούσαν με δέος , άλλοι με μεγάλη αποφασιστικότητα γιατί ήθελαν να πετύχουν αυτό που φάνταζε ακατόρθωτο , να νικήσουν τον μεγάλο Λεωνίδα. Χαμογέλασε και σηκώθηκε όρθιός ,είχε πάρει την απόφαση του , για αυτόν δεν θα ήταν ένας ακόμη αγώνας θα ήταν η τελευταία του παράσταση στην Ολυμπία.  
  Αυτή την φορά δεν θα έτρεχε όπως πάντα μπαίνοντας από την αρχή ως το τέλος πρώτος , ήθελε αυτός ο τελευταίος του αγώνας να διαρκέσει όσο πιο πολύ γίνεται για να χαρεί αυτούς τους τελευταίους διασκελισμούς του στον στίβο , να ακούσει όσο πιο πολλή ώρα γίνεται τις ιαχές του πλήθους που θα φώναζαν εκστασιασμένοι και πάλι το όνομα του . Θα πήγαινε μαζί με τους υπόλοιπους αθλητές   μέχρι τον καμπτήρ* και μετά θα άλλαζε τον ρυθμό κάνοντας τον πιο γρήγορο σε κάθε διασκελισμό  έως τον τερματισμό. Οι Ελλανοδίκες τους καλούν να φορέσουν τα όπλα με τα οποία θα τρέξουν . Αυτή την φορά του φάνηκαν πιο βαριά, άλλωστε ήταν πλέον 36 ετών  . Το χαμόγελο ξαναήρθε στα χείλη του ΄΄ Αυτή θα είναι η τελευταία μου παράσταση ΄΄ σκέφτηκε και κατευθύνθηκε προς την ύσπλήξ** τοποθετώντας τα πόδια του στις βαλβίδες για την εκκίνηση. Έριξε μια μάτια στο πλήθος που κοιτούσε με κομμένη την ανάσα και στους ανταγωνιστές του που η ανάσες τους ήταν βαριές από το άγχος και την ένταση.  Ξάφνου τα όπλα δεν του φαίνονταν και τόσο βαριά , ήταν και πάλι έτοιμός. Ό τελικός έλεγχος από τους Ελλανοδίκες και όλα έτοιμα για την εκκίνηση . ΄΄ Άπιτε΄΄*** και ο Λεωνίδας κάνει τον πρώτο διασκελισμό προς την Αθανασία. >>  .    Μία μυθιστορηματική προσέγγιση από τον γράφοντα με το ποιες θα μπορούσαν να είναι οι πιθανές σκέψεις του Λεωνίδα πριν αποχαιρετήσει την Ολυμπία στην οποία δοξάστηκε όσο κανείς.
   Λεωνίδας ο Ρόδιος ο  μεγαλύτερός δρομέας που ανέδειξαν στην χιλιόχρονη ιστορία τους οι Ολυμπιακοί αγώνες της αρχαιότητας κατακτώντας 12 ολυμπιακούς κότινους νικώντας στο Στάδιο, το Δίαυλο και Οπλίτη δρόμο σε τέσσερις διαδοχικές Ολυμπιάδες!   Στην 154η(164π.Χ), την 155η(160π.Χ), την 156η(156π.χ) και την 157η(152π.Χ) Ολυμπιάδα. Τέσσερις φορές τριαστής. Οι ιστορικές μαρτυρίες (Παυσανίας, Φιλόστρατος)  τον χαρακτηρίζουν ως τον αθλητή με το δαιμόνιον τάχος (τη δαιμονισμένη ταχύτητα). Αυτό που πέτυχε ο Λεωνίδας είναι πραγματικά εκπληκτικό καθώς είναι πολύ δύσκολό για κάποιον αθλητή να διατηρήσει σε τόσο υψηλό επίπεδό  , για τόσο μεγάλο διάστημα (12 έτη) και μάλιστα στην τελευταία του Ολυμπιάδα ήταν 36 ετών, τόσο την ταχύτητα του όσο και την δυνατότητα για παρατεταμένη ταχύτητα που χρειάζεται για αυτούς τους δρόμους.
Εκάτομνος Ηλεία ή Μίλητος
  Ο Εκάτομνος από την Ηλεία (Ευσέβιος) ή την Μίλητο (Φλέγων) αναδείχθηκε τριαστής στην 177η Ολυμπιάδα (72π.Χ.) , ακριβώς 80 χρόνια μετά τον Λεωνίδα που ήταν ο τελευταίος που το πέτυχε.
Αθηνόδωρος Αίγιο
 Ο Αθηνόδωρός από το Αίγιο κατέκτησε 3 κότινους στον Στάδιο δρόμο στην 207η   (49μ.Χ.), 208η (53μ.Χ.) και 210η (61μ.Χ) στην ηλικία των 38 ετών , μπαίνοντας και αυτός στο πάνθεο των θρύλων της Ολυμπίας.
Πολίτης Κέραμος
 Ο Πολίτης ο Κεραμεύς είναι μία πολύ ιδιαίτερη περίπτωση αθλητή καθώς κατάφερε αυτό που στα μάτια όλων φαντάζει ακατόρθωτο, καθώς κέρδισε 3 κότινους σε μία Ολυμπιάδα (212η  69μ.Χ.) στο Στάδιο , τον Δίαυλο και τον Δόλιχο . Σαν να κερδίζει κάποιος αθλητής σήμερα τα 200 μ, τα 400 μ και τα 5000 μ !
Ερμογένης  Ξάνθο
  Ο Ερμογένης ο Ίππος ή Ερμογένης ο Ξάνθιος  Κατά τον περιηγητή του 2ου αιώνα μ.Χ. Παυσανία είχε αποκτήσει το προσωνύμιο Ίππος από τους αρχαίους Έλληνες, λόγω των επιδόσεων του στο τρέξιμο. Οι ιστορικές αναφορές σχετικά με το σύνολο των νικών του Ερμογένη διαφέρουν, με τον Παυσανία να του αποδίδει 8 νίκες σε 3 Ολυμπιάδες (215η, 216η και 217η ) και να τον παρομοιάζει με τον Χιόνι και τον ιστορικό Ευσέβιο του 3ου αιώνα μ.Χ. να του αποδίδει 2 νίκες στο στάδιο σε 2 διοργανώσεις (215η 81 μ.Χ, και 217η το 89 μ.Χ.).
Δημήτριός Σαλαμίνα
   Ο Δημήτριός από την Σαλαμίνα είναι μια ιδιαίτερη μορφή αθλητή καθώς κέρδισε 5 κότινους σε τρείς συνεχόμενες Ολυμπιάδες 252η(229μ.Χ.), 253η(233μ.Χ.) και 254η(237μ.Χ)  , 3 στον Στάδιο δρόμο και 2 δυο Πένταθλο ( Στάδιο, Άλμα, Δίσκος, Ακόντιο , Πάλη).
 Φυσικά στην χιλιόχρονη διάρκειά των Ολυμπιακών αγώνων υπήρξαν και άλλοι πολλοί μεγάλοι δρομείς που έγραψαν την δική τους ιστορία , που για κάποιους από αυτούς έχουμε το όνομα τους καθώς κέρδισαν τον κότινο , ωστόσο θα υπάρχουν σίγουρα και άλλοι που θα τερμάτισαν δεύτεροι ή τρίτοι ίσως σε 2 με 3 Ολυμπιάδες . Στην αρχαία Ελλάδα όμως τιμή υπήρχε μόνο για τον πρώτο , τον << άριστο>> . Παρακάτω ακολουθεί ένας πίνακας με δρομείς που νίκησαν σε δύο Ολυμπιάδες.
Όνομα-Πόλη
Αγώνισμα
Νίκες
Ολυμπιάδα
Ιππόστρατός-Κρότων
Στάδιο
2
54η-55η
Ισχόμαχός-Κρότων
Στάδιο
2
68η-69η
Φρικίας-Πελλήνη
Οπλίτης
2
68η-69η
Τισικράτης-Κρότων
Στάδιο
2
71η-72η
Σύμμαχός-Μεσσήνη
Στάδιο
2
88η-89η
Εξαίνετός-Ακράγας
Στάδιο
2
91η-92η
Δάμων-Θούριος
Στάδιο
2
101η-102η
Πώρος-Κυρρήνη
Στάδιο
2
105η-106η
Νίκανδρός-Ηλεία
Δίαυλος
2
119η-120η
Αντίγονος-Μακεδών
Στάδιο
2
122η-123η
Χρυσόγονος-Νίκαια
Στάδιο
2
166η-167η
Παρμενίσκος-Κερκυρα
Στάδιο
2
171η-173η
Θεόδωρος-Μεσσήνη
Στάδιο
2
183η-184η
Αρίστων-Θούριος
Στάδιο
2
185η-187η
Δημάρατος-Έφεσος
Στάδιο
2
194η-195η
Διονύσιος-Αλεξάνδρεια
Στάδιο
2
226η-227η
Αγαθόπους-Αίγινα
Στάδιο
2
238η-239η
Ισίδωρος- Αλεξάνδρεια
Αλεξάνδρεια
Αλεξάνδρεια
243η-244η
Ηλιόδωρος-
Στάδιο
2
248η-249η
….ο και Γράος-Βιθυνία
Δόλιχός
2
248η-249η
Π.Αίλιος Αλκανδρίδας-Λακωνία
Στάδιο
2
250η-251η
καμπτήρ* -το σημείο στροφής των αθλητών
ύσπλήξ**- ο βατήρας εκκίνησης
Άπιτε***- το σύνθημα εκκίνησης
  • * Ο Αντώνης Κουφός είναι Καθ. Φυσικής Αγωγής ,  Δρομέας και προπονητής της Running team Εθνικού Αλεξ\πόλης



.


Share this article :
 
Support : Creating Website | Johny Template | Mas Template
Copyright © 2011. gkatzios news - All Rights Reserved
Template Created by Creating Website Published by Mas Template
Proudly powered by Blogger